3.1 Kwaliteit openbare ruimte
Wat willen we (meerjarig) bereiken?
- Vanuit een effectief beheer van de openbare ruimte bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving voor onze inwoners, en het ondernemings- en vestigingsklimaat voor ondernemers en werknemers.
- Beeldkwaliteit van de openbare ruimte dat in overeenstemming is met het in het beleidsplan IBOR (Integraal beleidsplan openbare ruimte) vastgestelde kwaliteitsniveau. Die openbare ruimte is toegankelijk voor iedereen, ook voor mensen met een verminderde mobiliteit.
- De openbare ruimte zo inrichten dat deze uitnodigt tot bewegen.
- Via gerichte maatregelen in de openbare ruimte bijdragen aan het verbeteren van de luchtkwaliteit en het verminderen van geluidshinder.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
- Het meerjarenuitvoeringsprogramma met integrale beheerprojecten is in uitvoering. Daarnaast zijn de volgende grotere integrale projecten in 2025 verder in voorbereiding genomen:
- Christinastraat e.o. in Oudheusden;, het gaat hier om afkoppelen van het hemelwater, vervangen van het riool in combinatie met het onderhoud van verharding en het vervangen van groen.
- Oranjeveld e.o.: Het gaat hier om het vervangen van de riolering, het afkoppelen van hemelwater, de reconstructie van de verharding, het realiseren van waterberging en plaatsen van speelvoorzieningen.
- Jonkheer de la Courtstraat: het gaat hier om het vervangen van de riolering, de aanleg van een hemelwaterriool en het aanbrengen van verkeersmaatregelen. Dit project wordt in samenwerking met Enexis Gas Enexis Electra en Brabant Water voorbereid. In dit project hebben deze nutspartijen ook een grote opgave. Op deze wijze wordt de afkoppeling van hemelwater van de wijk De Vliedberg voorbereid. Na de GOL-werkzaamheden wordt de aansluiting gemaakt naar een waterberging aan de noordzijde van de A59.
- Al langere tijd staat de aanpassing van de huidige Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) op de planning. In een LIOR zijn de technische en functionele eisen beschreven die we aan de openbare ruimte stellen en is richtinggevend bij bijvoorbeeld een planuitwerking. In een raadsinformatiebrief is de raad geïnformeerd over de transitie van een Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte naar een Integraal Maatschappelijk Beheerkader. Het is logisch om in samenhang met dit nieuwe beheerkader het LIOR aan te passen. Dit is daarom opgeschoven naar 2026.
- Afgelopen jaar zijn er inwoners geen grote initiatieven ingediend. Inwoners zijn uiteraard wel betrokken bij projecten in de openbare ruimte
- Bij integrale herinrichtingsprojecten is ook in 2025 nagaan of er via het aanleggen van bijvoorbeeld geluidbeperkende voorzieningen een bijdrage geleverd kan worden aan het verminderen van verkeershinder.
- De beweeg- en ontmoetlocatie De Speelberg in Vliedberg is gecombineerd met andere ruimtelijke opgaven zoals het realiseren van waterberging in de vorm van wadi's.
3.2 Openbare verlichting
Wat willen we (meerjarig) bereiken?
- Toekomstbestendige en kosteneffectieve openbare verlichting gebaseerd op materiaalgebruik dat bijdraagt aan het gewenste kwaliteitsniveau van de openbare ruimte.
- Bijdragen aan een zorgvuldig energiegebruik door voor de openbare verlichting in 2030 een energiebesparing van 50% te realiseren vergeleken met 2013.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
- In 2025 is de geplande vervanging van de openbare verlichting uitgevoerd. We zijn doorgegaan met de jaarlijkse planmatige vervanging van verouderde lichtmasten en armaturen. Daarbij zijn conventionele lichtbronnen vervangen door ledverlichting. Waar mogelijk is slimme verlichting toegepast, die op afstand en/of situationeel te sturen is, bijvoorbeeld via dimregimes en tijdschakelingen.
- Het concept ‑ beleidsplan Openbare Verlichting 2026 ‑ 2030 is in 2025 opgesteld. Op basis hiervan wordt een nieuw beleidsplan uitgewerkt voor de periode 2026 ‑ 2030 en verder. Vaststelling door de gemeenteraad wordt voorzien in de eerste helft van 2026.In 2025 zijn we gestart met de inventarisatie van alle technische installaties in de openbare ruimte. Doel hiervan is het opstellen van een integraal onderhoudsprogramma. Deze inventarisatie loopt door in 2026. Daarnaast werken we aan het borgen van de veiligheid van technische installaties door het opstellen van een handboek en het afstemmen van het onderhoud op het vereiste veiligheidsniveau.
- Bij herinrichtingsprojecten zijn energiebesparende maatregelen toegepast, zoals de inzet van energiezuinige armaturen, het toepassen van lagere lichtniveaus waar dat verantwoord is en het gebruik van slimme aansturing. Tevens zijn innovaties op het gebied van verlichting onderzocht en, waar passend, binnen projecten toegepast.
- Defecte armaturen zijn in 2025 vervangen door ledverlichting, waardoor de betrouwbaarheid van de openbare verlichting is verbeterd en het energieverbruik verder is verlaagd.
- Bij nieuwe verlichting is gekozen voor een functionele, duurzame, circulaire en energiezuinige invulling. Daarbij is het in 2020 vastgestelde programma van eisen als uitgangspunt gehanteerd, met aandacht voor levensduur, onderhoudbaarheid en beperking van lichthinder.
3.3 Ondergrondse infrastructuur
Wat willen we (meerjarig) bereiken?
- Een duidelijk en overzichtelijk van het gebruik en de inrichting van de ondergrondse openbare ruimte. Daarbij is de ruimtevraag voor nutsvoorzieningen, warmtenetten, telecomkabels, riolering, ondergrondse containers en boomwortels goed afgestemd.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
- Voor onze (integrale) projecten heeft structurele afstemming plaatsgevonden met de nutsbedrijven. Deze samenwerking wordt steeds intensiever. In onze programmering zijn we in toenemende mate afhankelijk van partijen zoals Enexis. De communicatie met de nutspartijen vraagt voortdurende aandacht om vertragingen in onze projecten zoveel mogelijk te beperken. Gelet op de omvangrijke opgaven op het gebied van ondergrondse infrastructuur zal deze samenwerking de komende jaren verder worden geïntensiveerd. Eind 2024 en begin 2025 zijn hiervoor de eerste stappen gezet, onder andere door het verkennen van een samenwerkingsovereenkomst met Enexis.
- Het handboek kabels en leidingen is in 2025 geactualiseerd. Hiermee is een actueel en eenduidig kader beschikbaar voor de aanleg, verlegging en instandhouding van kabels en leidingen binnen de openbare ruimte. Daarnaast is in 2025 de Schaderegeling ingravingen kabels en leidingen Heusden 2025 vastgesteld. In deze regeling is vastgelegd dat schade aan straatwerk, verhardingen en groenvoorzieningen als gevolg van werkzaamheden aan kabels en leidingen volledig voor rekening van de netbeheerder komt en op welke wijze de herstel ‑ , beheer ‑ en degeneratiekosten worden verrekend.
- De geplande verlegregeling is nog niet vastgesteld. Deze is in 2025 wel in voorbereiding genomen. Vanwege de samenhang met landelijke ontwikkelingen en afstemming met de nutsbedrijven is besluitvorming uitgesteld. De verwachting is dat de verlegregeling in 2026 ter vaststelling wordt aangeboden. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen is onderzocht in hoeverre het toepassen van kabelgoten en mantelbuizen voor nutsvoorzieningen mogelijk en wenselijk is. Dit onderwerp wordt meegenomen bij toekomstige (nieuwbouw)plannen, waarbij per project een afweging wordt gemaakt op basis van technische en ruimtelijke haalbaarheid.
- De aangekondigde impactanalyse van de ruimtevraag van de onder- en bovengrondse infrastructuur is in 2025 nog niet uitgevoerd. De dagelijkse praktijk bij de nutsbedrijven, waaronder beperkte capaciteit en veranderende prioriteiten, maakte het lastig om deze analyse gezamenlijk op te starten. In 2026 wordt alsnog gestart met het opstellen van deze impactanalyse, in nauwe samenwerking met de betrokken nutsbedrijven.In 2024 is gestart met het opstellen van kaders en richtlijnen voor de plaatsing van transformatorhuisjes en verdeelstations. In 2025 is hier verdere invulling aan gegeven. De afronding en vaststelling van deze kaders en richtlijnen wordt voorzien in 2026.
3.4 Wegen en civieltechnische kunstwerken
Wat willen we (meerjarig) bereiken?
- Een kosteneffectief beheer van het wegennetwerk en de civieltechnische kunstwerken.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
- Uitvoeren van het meerjarenuitvoeringsprogramma 2025.
- Het verder uitvoering geven aan het Beleidsplan wegen 2022-2026 met aandacht voor sturing op levensduur, materiaalgebruik en duurzaamheid.
- In 2025 zijn (tweejaarlijkse) weginspecties en inspecties van de civieltechnische kunstwerken uitgevoerd. Deze inspectie zijn vertaald in een meerjarenbeheerplan. Dit wordt begin 2026 afgerond. Het Beheerplan civieltechnische kunstwerken 2021-2029 wordt uitgevoerd. In 2025 is gestart met de voorbereidingen voor de aanpak van de Burgemeester Schweitzertunnel. Groot onderhoud aan deze tunnel vindt in 2026 plaats.
- In 2025 zijn in het van Greunsvenpark in Vlijmen en in de Vimmerik Nieuwkuijk wandelpaden van BGS (waarin staalslakken zijn verwerkt) vervangen door een halfverharding zonder staalslakken.
- In 2025 is de voorbereiding voor aanleg robuuste bermverharding voor de Naulandse weg in Elshout afgerond. Begin 2026 vindt de uitvoering hiervan plaats.
3.5 Verkeersveiligheid
Wat willen we (meerjarig) bereiken?
- Wij gaan voor nul verkeersslachtoffers en sluiten hierbij aan bij de campagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersslachtoffers’.
- Via alle vormen van vervoer (fiets, auto, te voet en openbaar vervoer) kom je vlot en veilig op je bestemming.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
- Uitvoering gegeven aan de onderzoeken en maatregelen uit het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Gemeentelijk Verkeers- en Vervoers Plan (GVVP). Verkeersveiligheid had hierin een prominente rol, zoals maatregelen die zijn gericht op het verminderen van verkeershinder en verduurzamen van mobiliteit onder meer in schoolomgevingen.
- Planvoorbereiding en waar mogelijk uitvoering van diverse projecten die een bijdrage leveren aan een verkeersveiliger inrichting van de openbare ruimte. Hierbij kreeg het fietsverkeer zoveel als mogelijk prioriteit. Belangrijke projecten waren de volgende:
- Een veiligere inrichting van het oostelijk deel van de Tuinbouwweg, waarbij het fietsverkeer een centrale rol krijgt. Dit is inclusief het kruispunt Mommersteeg-Tuinbouwweg;
- Een herinrichting van de Priemsteeg en van de Vijfhoevenlaan (inclusief rotonde Mommersteeg en vrijliggend fietspad).
Daarnaast voerden we kleine verbeteringsmaatregelen uit die bijdragen aan de verkeersveiligheid. Dat doen we volgens het uitgangspunt Duurzaam Veilig.
- Samen werken met belangengroeperingen als Veilig Verkeer Nederland en de politie. Dit doen we zodat wij goed in staat zijn verkeerssituaties veiliger te maken, en de openbare ruimte in te richten zodat deze toegankelijk is voor alle verkeersdeelnemers.
- In de samenwerking met Veilig Verkeer Nederland, maatschappelijke organisaties en scholen faciliteerden wij activiteiten om verkeersdeelnemers voor te bereiden op (nieuwe) verkeerssituaties en (nieuwe) verkeersregels.
3.6 Duurzame mobiliteit
Wat willen we (meerjarig) bereiken?
- Minder uitstoot van CO2, geluid, stank en trillingen veroorzaakt door gemotoriseerd verkeer.
- Omarmen van nieuwe technologieën en stimuleren van duurzame vervoersmogelijkheden.
- Een openbare ruimte creëren die uitnodigt om gebruik te maken van duurzame mobiliteitsvormen.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
- We hebben maatregelen uitgevoerd zoals opgenomen in het Meerjaren Uitvoeringsprogramma GVVP . Het belang van een duurzame en schone mobiliteit heeft hierin een prominente rol. Belangrijke doelen zijn: minder autoverplaatsingen, andere vervoersmogelijkheden (fiets, openbaar vervoer), schonere voertuigmotoren (onder andere via elektrisch/waterstof) in combinatie met het stimuleren van elektrisch vervoer door het aanbieden van voldoende oplaadpunten in de openbare ruimte. Ook de inzet van nieuwe infrastructuur of ander gebruik van bestaande kan een rol spelen. Een voorbeeld is het aanbieden van een snelfietsroute.
- Samen met de provincie en onze buurgemeenten bereidden we de snelfietsroute tussen ’s-Hertogenbosch en Waalwijk voor (dit is een onderdeel van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat).
- Samen met de provincie en de vervoersmaatschappij zorgden we dat de kwaliteit van het openbaar vervoer wordt geborgd en waar mogelijk wordt verbeterd. Dit met het oog op de komst van Bravoflex en de nieuwe concessie voor het openbaar vervoer in de regio Oost-Brabant, waar Heusden voor openbaar vervoer deel van uitmaakt.
- Planuitwerking van de mitigerende maatregelen die gerelateerd zijn aan de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL). Hieronder valt bijvoorbeeld de situatie op de Kennedybrug.
- Vanaf 2025 zijn we aan de slag gegaan met de nieuwe overeenkomst voor publieke laadpalen. Elk half jaar plaatsen we proactief laadpalen in de gemeente, op basis van de prognoses van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur en de werkelijke prestaties van de bestaande laadinfrastructuur.. Er is een plankaart ontwikkeld waarop alle laadlocaties zijn ingetekend die volgens de prognoses tot 2030 nodig zijn. Te zijner tijd krijgen onze inwoners de mogelijkheid om via een participatieproces mee te denken over geschikte locaties. Zo blijven we het elektrisch rijden in onze gemeente ondersteunen en stimuleren.
3.7 Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL)
Wat willen we (meerjarig) bereiken?
- Betere leefbaarheid in de kernen Vlijmen, Nieuwkuijk en Drunen door realisatie van goede aansluitingen op de A59 in combinatie met onder andere de realisering van ecologische verbindingszones, een goede parallelwegenstructuur en een waterbergingsgebied.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
- De Raad van State heeft een positieve uitspraak gedaan
- Aanvullend krediet is akkoord bevonden door raden en Staten
- Werkvoorbereiding en uitvoering zijn opgestart door de aannemerscombinatie
