Wat willen we (meerjarig) bereiken?

Wat willen we (meerjarig) bereiken?

De nota ‘Kracht voor cultuur’ legt de stip op de horizon in 2040. In 2040 willen we dat:

• Iedereen begrijpt dat cultuur belangrijk is.
• De gemeente nog steeds kunst- en cultuurbeleving ondersteunt en beter maakt.
• Alle inwoners in Heusden vanaf jonge leeftijd meerdere keren per jaar te maken hebben met kunst en cultuur. Dit kan zijn als maker, maar het kan ook het ervaren van cultuur zijn. Er is een levendig cultureel (verenigings)leven voor alle leeftijdsgroepen.
• Er in elk dorp en voor elke inwoner cultureel aanbod beschikbaar is en dat dit bereikbaar en betaalbaar is. Dit aanbod vormt een inspirerend netwerk waarbij cultuur verbonden wordt aan andere netwerken zoals onderwijs, sociaal domein en dergelijke. De partners in dit netwerk zorgen met elkaar voor een verschillend en afwisselend aanbod in heel Heusden.
• Culturele organisaties een plek hebben om te oefenen en hun aanbod op een podium te zetten. Hun huisvesting is geregeld en dit is duurzaam en (fysiek) bereikbaar.
• Er overleg is tussen de vele culturele evenementen.
• Er ondersteuning is bij het vinden, opleiden en behouden van vrijwilligers.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

In 2025 zijn de volgende zes pijlers uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma Kracht voor Cultuur 2025-2027 Per pijler is het volgende in 2025 gerealiseerd:

• Huisvesting:
  • Op ambtelijk niveau structureel overleg gestart om huisvestingsvraagstukken integraal te bespreken.
• Samenwerking tussen culturele partijen en daarbuiten;
  • Vervolgstappen gezet in intensivering samenwerking tussen De Voorste Venne, het Pieck en de bibliotheek door dit op te nemen in prestatieafspraken;
  • Op bestuurlijk en ambtelijk niveau overleg met gemeenten in de Langstraat en met scholengroep OMO de Langstraat over mogelijke samenwerking op het gebied van kunst en cultuur in het onderwijs en sociaal domein;
  • Gestart met een vervolg op het project Gelukkig Leven, waarbij cultuur, zorg en onderwijs samenwerken om een sociaal-maatschappelijk probleem bij de samenleving onder de aandacht te brengen met inzet van kunst en cultuur.
• Spreiding en diversiteit van het aanbod;
  • Via voorwaarden subsidieregeling voor het jaarthema aanvragers stimuleren om activiteit te publiceren op doemeeinheusden.nl
• Inzetten op borging en behoud van de overige elementen van kunst en cultuur;
  • Realisatie sokkelproject en uitreiking Henk Willems Cultuurprijs 2025;
  • Lokale media gestimuleerd, naast een bijdrage per huishouden uit het gemeentefonds, met bijdrage voor professionalisering;
  • Afronden inventarisatie kunst in de openbare ruimte en deze informatie via Netbrowser beschikbaar gemaakt voor de ambtelijke organisatie.
• Stimuleren van Cultuureducatie;
  • Samen met het Trefpunt Heusden cultuureducatie (cultuurcoach en stuurgroep), het onderwijs en culturele aanbieders uit de gemeente verder ontwikkelen en borgen van cultuureducatie in het onderwijs. Daarnaast als gemeente de deelname aan het landelijke programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) verlengt met een vierde periode (2025-2028).
• Financiële ondersteuning van culturele partijen/ betaalbaarheid van cultuur(deelname);
  • In 2025 werkten we de financiële ondersteuning en betaalbaarheid verder uit in concrete doelen waarbij de missie voor cultuur richting geeft. We zetten hierbij in op het behoud van de huidige financiële middelen.
  • Culturele verenigingen, stichtingen en andere lokale initiatieven ondersteunen met waarderings-, budget- en jaarthema subsidies.
  • Gestart met opstellen nieuwe algemene subsidieverordening en subsidieregeling maatschappelijke initiatieven.
  • Uitbreiding van culturele aanbieders Heusdenpas met deelname door Het Gouverneurshuis

Wat willen we (meerjarig) bereiken?

• De bibliotheek is een belangrijke maatschappelijke en culturele partner voor de gemeente Heusden. De bibliotheek is er voor iedereen, staat midden in de samenleving en omvat meer dan alleen maar ‘stenen’ en boeken.
• Er is sprake van een netwerk, waarbij vanuit de functies en niet zozeer vanuit de gebouwen wordt gedacht. De bibliotheek is hierin netwerkorganisatie.
• De bibliotheek heeft een breed netwerk van verschillende partners in de gemeente. Het blijft nodig om energie te stoppen in de samenwerking met bestaande partners en nieuwe samenwerkingen aan te gaan.
• De bibliotheek zorgt ervoor dat zij zichtbaar is in de gemeente. Hiervoor moet de bibliotheek zichzelf laten zien en inzetten op het bereik van zoveel mogelijk inwoners.
• De bibliotheek biedt de dienstverlening in het IDO (Informatiepunten Lokale Overheid). Een IDO is een makkelijk bereikbaar, fysiek eerstelijnshulploket in plaatselijke bibliotheken of op andere plaatsen, waar burgers terecht kunnen met vragen over online (overheids)dienstverlening.
• De bibliotheek is een toekomstbestendige organisatie, waarmee de gemeente Heusden een goede samenwerking heeft.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

• We hebben aan de Bibliotheek Heusden subsidie verstrekt in 2025 waardoor er gewerkt wordt volgens het Meerjarenbeleidsplan 2025-2028. In 2025 heeft Bibliotheek Heusden zich ingezet op de volgende vier programmalijnen:

1. Leesbevordering en Mediawijsheid;

Hiervoor zijn programma’s voor de jeugd van 0-12 jaar, van 12-20 jaar en (jong)volwassenen ingezet.

2. Digitaal Vitaal;

Hierin is gewerkt aan de uitbreiding van de Informatiepunten Digitale Overheid, het versterken van de onderlinge netwerkpartners, de bekendheid van het informatiepunt, het vergroten van het bereik van de Bibliotheek en het verbreden van het inhoudelijk aanbod.

3. Lang leven leren;

Hierbij is de gedachte dat de Bibliotheek dé plek wordt waaraan je denkt als je jezelf wilt ontwikkelen. De bezoekers kunnen hun talenten en vaardigheden ontdekken om deel te nemen en bij te dragen aan de samenleving.

4. Ontmoeting & inspiratie

Er is gestart met de implementatie van de bibliotheek in de multifunctionele accommodatie (MFA) ’t Knooppunt Oudheusden naast de vestiging Drunen in de Voorste Venne. Deze inhuizing sluit aan bij de wens om alle vestigingen van de bibliotheek in een MFA onder te brengen. Daarnaast werkt bibliotheek Heusden aan het plan om de abonnementsstructuur aan te passen en bijvoorbeeld een gratis abonnement aan te bieden aan jongeren tot en met 27 jaar.

• We hebben de bibliotheek actief betrokken als een belangrijke samenwerkingspartner in het uitvoeringsprogramma ‘Kracht voor Cultuur’, bij Dementievriendelijk Heusden, de Coalitie Kom Erbij en de Heusdense Educatieve Agenda.

Wat willen we (meerjarig) bereiken?  

• Behoud, beheer en ontsluiten van het cultureel erfgoed van de gemeente Heusden, afzonderlijk of als onderdeel van projecten (bijvoorbeeld de Baardwijkse Overlaat, en Boerenschans in de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat).
• Samen met omliggende gemeenten de kansen aangrijpen om, in het kader van de Zuiderwaterlinie, de Linie 1629 de komende jaren te ontwikkelen tot een belangrijke structuur- en identiteitsdrager in het landschap en deze herkenbaar te maken als verdedigingslinie van en aanvalslinie rond 's-Hertogenbosch.
• Het doelmatig beheren en ontsluiten van het oud archief van de gemeente Heusden (wettelijke taak) en het oud archief openstellen voor belangstellenden.
• De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit blijft adviseren over monumenten en overig erfgoed.
• Het Gouverneurshuis in de vesting Heusden vervult een belangrijke rol als beheerder en exposant van de cultuur en geschiedenis van de gemeente Heusden. Dit willen we graag zo houden.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

• Een financiële bijdrage verleend aan het Streekarchief Langstraat Heusden Altena. Het streekarchief organiseert onder andere met deze bijdrage activiteiten die gericht zijn op het ontsluiten van belangrijke historische gebeurtenissen. Deelnemers leren bijvoorbeeld verschillende bronnen te raadplegen om zelf ook erfgoed te ontdekken.
  • In december 2025 is het nieuwe depot in Heesbeen opgeleverd en is er gestart met de afwerking en inrichting van deze locatie.
  • Voor de renovatie/verduurzaming van het bezoekerscentrum (voormalig stadhuis) aan de Pelsestraat 17 in Heusden is na een aanbestedingstraject een architect gekozen.
• We zijn in gesprek met het bestuur van het Gouverneurshuis over hun toekomstige museale functie. In september is er overeenstemming bereikt over de WAT-vraag. Voor de HOE-vraag, waar ook nieuwe subsidie-afspraken onder vallen, wordt in Q1 2026 een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd.
• De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) heeft geadviseerd over restauraties of andere wijzigingsvoorstellen aan monumenten en overig erfgoed. De CRK gebruikt daarbij de gemeentelijke verordening op de adviescommissie.
• Aandacht gegeven aan het historische erfgoed van Heusden door samenwerking binnen de Zuiderwaterlinie, Linie 1629 en de vereniging van Vestingsteden. Waar mogelijk werden verbindingen gemaakt tussen toerisme, openbare ruimte, kunst en cultuur en dergelijke. Het jaar 2025 vormde een kantelpunt in de samenwerking rond de Linie 1629. Vanuit de gemeente ‘s-Hertogenbosch zijn op een grotere schaal bewustwordingactiviteiten opgezet en is gewerkt aan een nieuwe projectorganisatie. De sterke start in ’s-Hertogenbosch in het afgelopen jaar biedt een kans om als ommelandgemeente aan te sluiten en onze eigen verhalen, locaties en identiteit zichtbaar te maken in de aanloop naar 2029. Dit wacht nog op een nadere uitwerking in 2026 en verder.
• Eén van de onderdelen in deze samenwerking is de organisatie van de Open Monumentendagen. De gemeente Heusden pakt hierin sinds 2024 een actieve rol. In 2025 zijn we erin geslaagd een divers programma aan te bieden, waarbij eigenaren uit de verschillende kernen de deuren van hun monument hebben opengesteld. In het jaar daarvoor was het programma eerder beperkt tot de kern Heusden.
• Kerken zijn cultuurhistorisch van betekenis, of ze nu wel of geen monument zijn. De gemeente Heusden startte eerder al voor de kerkgebouwen in de gemeente met een kerkenvisie “light”. Dit gebeurde met financiële ondersteuning van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Dit heeft een vervolg gekregen in een 1-op-1-dialoog met parochies, protestantse gemeenten en vertegenwoordigers van de moslimgemeenschap. In 2025 heeft een extern bureau de aanbevelingen van deze betrokken geloofsgemeenschappen verwerkt in een afsluitend advies.

Wat willen we (meerjarig) bereiken?  

• Meer mensen een leven lang met plezier laten sporten en bewegen.
• Sport en bewegen als middel om gezondheid, sociale samenhang en integratie van kwetsbare doelgroepen te verbeteren.
• Samenwerking tussen sport- en beweegaanbieders, onderwijs, kinderopvang, zorg- en maatschappelijke organisaties en gemeente.
• Sporten is voor iedereen betaalbaar en toegankelijk.
• Doelen en ideeën ondersteunen die kinderen aanmoedigen om nu én later actief en gezond te leven.

• Verbeteren sport- en beweegparticipatie en zwemvaardigheid van de inwoners gemeente Heusden.
• De inrichting van de openbare ruimte moet inwoners uitnodigen om te bewegen, bijvoorbeeld wandelen, hardlopen en fietsen.
• Inwoners meer de mogelijkheid geven om te bewegen op gecentreerde locaties in de gemeente.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

• Jeugdsportsubsidies verleend aan verenigingen.
• Buurtsportcoaches en jongerenwerkers ingezet om verbindingen te leggen tussen sport- en beweegaanbieders (waaronder verenigingsondersteuning) en personen op het gebied van zorg, welzijn, jeugd, ouderen, cultuur etc. om gezamenlijk te werken aan oplossingen voor maatschappelijke problemen.
• Zwemlessen en zwemactiviteiten verzorgd voor diverse doelgroepen.
• Blijven inzetten op het gesprek met en tussen sport- en beweegaanbieders. Door de verbinding van sport met onderwijs, welzijn, cultuur, (jeugd)zorg, kinderopvang en bedrijfsleven te faciliteren, ontstaat een netwerk dat sporten en bewegen voor iedereen toegankelijker maakt.
• Sport- en beweegdeelname gestimuleerd voor iedereen en in het bijzonder kwetsbare groepen.
• Sport ingezet als (preventief) middel om bij te dragen aan het welzijn (positieve gezondheid) van onze inwoners.
• Actief geparticipeerd in het lokaal beweeg- en sportakkoord.
• De mascotte Jimmy van zwembad Die Heygrave stevig in blijven zetten om de activiteiten van het zwembad te promoten en deelname te stimuleren aan het zwem-ABC en de lessen voor baby’s en peuters.
• Intensieve samenwerking tussen sport, bewegen, ontmoeten en groen, water en openbare ruimte. Op deze manier maakten we samen de openbare ruimte aantrekkelijk en geschikt om te bewegen.
• In 2025 gingen we verder met het omvormen van fysieke speelplekken tot locaties om te bewegen en ontmoeten. Hierbij werden kleine en weinig gebruikte speelplekken opgeheven en gaat kwaliteit boven kwantiteit. De Speelberg en de Speelhoeve (beide Vlijmen) zijn opgeleverd in 2025. Verder zijn er definitieve ontwerpen gemaakt in nauw overleg met bewoners voor de wijken Vliedberg en Venne-Oost. In de kernen Haarsteeg, Oudheusden en Vijfhoeven is een inventarisatie gedaan van de wensen van bewoners. Ontwerpproces start in 2026.
• We hebben een eerste onderzoek gedaan hoe we voor de lange termijn een buitenzwembad kunnen behouden.
• De exploitatie van openluchtzwembad het Run is opnieuw aanbesteed en gegund.
• De samenwerkingsovereenkomst voor Uniek Sporten in de regio is vernieuwd.
• We werken in regioverband aan sociale veiligheid in de sport. Hiervoor hebben we diverse bijeenkomsten georganiseerd en hebben we een pilot voorbereid om de samenwerking te intensiveren. Hierbij is ook een start gemaakt met regionale clubondersteuning.

Wat willen we (meerjarig) bereiken?  

• In stand houden van voldoende sportvoorzieningen op het gewenste kwaliteitsniveau (zorgen voor een duurzame sportinfrastructuur).
• Balans tussen vraag naar en aanbod van sportfaciliteiten.
• Bij nieuwe ontwikkelingen richten we ons op duurzame multifunctionele accommodaties die voor meerdere doelen zijn te gebruiken.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

• Subsidie verleend aan sportverenigingen met geprivatiseerde accommodatie onderdelen zoals een kleedaccommodatie.
• De gemeentelijke sportvoorzieningen zijn onderhouden op basis van onder andere het Meerjaren onderhoudsprogramma (MJOP).
• De tegelvloer in zwembad Die Heygrave is vervangen.
• Kleedkamers sporthal Die Heygrave zijn gerenoveerd.
• We hebben een akoestisch onderzoek uitgevoerd in de sportzalen de Kubus en de Vennen. Naar aanleiding hiervan zijn geluidsabsorberende wandpanelen geplaatst.
• Bij Sportpark De Hoge Heide is samen met de sportaanbieders gewerkt aan een concreet plan voor de herinrichting van het sportpark. Er is een voorstel en kostenraming voor fase 1 van project Sportpark de Hoge Heide opgesteld. Begin 2026 wordt hier een besluit over genomen.
• Voor Sportpark de Schroef is een burgerinitiatief actief. De voorbereidingen en uitvoering voor een nieuwe inrichting van het basispark bestaande uit infrastructuur, waterberging en groen zijn gestart. Begin 2026 wordt hier een besluit over genomen.
• Buitengymzaal voor gymlessen van basisscholen de Duinsprong en Linus is gerealiseerd. Fase 2 van het plan (groen, wadi en hondenuitrenveld) volgt in het eerste kwartaal van 2026.
• Asfaltveld voor handbal bij SC Elshout is vervangen.
• Bijveld 1 (natuurgras) van voetbalvereniging vv Haarsteeg is gerenoveerd.
• Samen met DAK is de discuskooi inclusief ondergrond vernieuwd.
• Het asfalt van de kleine wielerbaan in Nieuwkuijk is vervangen en bij de grote wielerbaan is klein onderhoud uitgevoerd. Bij DAK en HHC’09 is ledverlichting aangebracht als onderdeel van het vervangingsplan sportveldverlichting.
• We hebben meegewerkt aan de totstandkoming van de padelbanen bij TV Heusden.
• De elektriciteitsaansluiting van Vlijmense Boys is overgezet van gemeentelijke aansluiting naar aansluiting van de vereniging.
• Er zijn voorbereidingen getroffen voor de renovatie van de receptie en de centrale hal van sportcentrum Die Heygrave.